ดีเกร์ฮูลู มรดกทางวัฒนธรรมอันมีค่าที่ยังได้รับความนิยมไม่เสื่อมคลาย

     ในพื้นที่ท้องถิ่นบริเวณจังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทยเรา นับได้ว่าเป็นดินแดนแห่งความอุดมสมบรูณ์ทั้งทางธรรมชาติ

 ภูเขาต้นไม้อันงดงามผู้คนต่างมีศาสนาเป็นสิ่งยึดเหนี่ยวให้อยู่อย่างมีความสุขและดำเนินชีวิตตามครรลองศาสนาอย่างเคร่ง

ครัด และมีศิลปวัฒนธรรมประเพณีอันดีงามอันได้สืบสานมายาวนานที่สวยงามตรึงตาตรึงใจ        ทั้งการแสดงหนังตะลุง

การแสดงมโนราห์    การแสดง มะโย่ง  หรือ  เมาะโย่ง      อันเป็นมหรสพชนิดหนึ่งของชาวพื้นเมืองวิธีการแสดงอันน่า

ตื่นเต้นสวยงาม   ทั้งหมดนี้นับเป็นความภาคภูมิใจและเป็นเอกลักษณ์อันโดดเด่นของพี่น้องชาวภาคใต้และท่ามกลางความ

เปลี่ยนแปลงและกระแสนิยมในสิ่งบันเทิงรูปแบบใหม่ๆ  ที่เข้ามามีบทบาทในสังคม 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้นั้น

               ดีเกร์ฮูลูยังเป็นการแสดงที่ได้รับความนิยมอันดับตั้นๆเมือเปรียบเทียบกับการแสดงอื่นๆซึ่งความนิยมในดีเกร์ฮูลู

ของคนในสังคม           เป็นสิ่งสะท้อนให้เห้นถึงความเข้มแข็งของดีเกรืฮูลู         ที่สามารถครองใจของผุ้ชมได้เป้นอย่างดี

"ดี เกฮูลู" เป็นศิลปะท้องถิ่นของไทยแขนงหนึ่งซึ่งใครที่ได้มาสัมผัส มาดูชม            ก็ชวนให้สงสัยไม่ได้ว่าทำไมช่าง

คล้ายคลึงกับการแสดงลำตัดเอามาก ๆ               ทว่าการใช้ภาษามลายูท้องถิ่นเป็นข้อจำกัดสำคัญที่ทำให้คนภาคอื่นยากที่

จะทำความเข้าใจและเข้าถึง     และจึงมีการแสดงจำกัดอยุ่เฉพาะพื้นที่  3 - 4 จังหวัดภาคใต้เท่านั้นขอย้อนประวัติศาสตร์

พอสังเขปไปในราวปลายพุทธศตวรรษที่  13  ว่าดินแดนแถบปัตตานี ( อันหมายรวมถึง  ปัตตานี  ยะลา  นราธิวาส )

เป็นอาณาจักรที่มีความเจริญรุ่งเรืองในแวดล้อมของอาณาจักรอื่น  ๆ   ในแหลมมลายู   จวบจนสมัยอยุธยากษัตริย์ไทย                              

ได้แผ่ขยายพระราชอำนาจลงไปครอบครองได้ดินแดนแถบนี้สว่นหนึ่งของ ราชอาณาจักรไทยแต่เนื่องจากสภาพความเป็นอยู่

ภาษาและวัฒนธรรมที่แต่ต่างกันโดยสิ้นเชิงจึงทำให้มีการกระด้างกระเดื่องอยู่เนือง  ๆ            ยิ่งเมื่อใดทางเมืองหลวงอ่อนแอ

ดินแดนปัตตานีก็จะถือโอกาสแยกตัวออกไปเป้นอิสระ การกรีฑาทัพไปปราบก็ทำได้ยากเพราะพื้น ที่ห่างไกลจวบจนรัชสมัย

พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช  ทรงมีพระบัญชาให้กรมสพรราชวังบวรกรีฑาทัพลงไปปราบปรามอีกครั้ง

 หนึ่งจนได้ปัตตานีกลับมาเป็นส่วนหนึ่งของไทยอย่างถาวรการณ์  ครั้งนั้นได้มีการอพยพผู้คนมาไว้ใกล้เขตพระมหานครด้วย

บริเวณปัจจุบันก็คือสี่แยกบ้านแขก บางกระปิ คลองตัน หนองจอก มีนบุรี    

             "ดีเกฮูลู"ซึ่งเป็นวัฒนธรรมท้องถิ่นเก่าแก่ของปัตตานีจึงเลื่อนไหลไปกับมุสลิมอพยพคราวนั้นจนได้เป็นฉบับของ

 "ลำตัดไทย" ในเวลาต่อมา...! เอนก นาวิกมูล--กล่าวไว้ในเพลงนอกศตวรรษ"ว่า..."ประวัติศาสตร์ของลำตัดเริ่มต้น

มาจากการตีกลองรำมะนาพร้อมกับสวดสรรเสริญพระเจ้าทางศาสนาอิสลามดั้งเดิมเล่นกันในปัตตานีและในเขตวัฒนธรรม

มลายูเรียกว่า  " ลิเกฮูลู " ผู้เล่นหรือผู้สวด  ทั้งหมดเป็นชาย  ไม่มีหญิงปะปน  "  ดี เกฮูลู"...! คำว่า "ดีเก" มาจากคำว่า

"ซีเกร์"  (Zikir) ในภาษาอาหรับ   เสียง  คนไทยส่วนใหญ่จะเพี้ยนไปเป็น " ลิเก "    หมายถึงบทสวดทำนองเสนาะหรือ

คำกลอนร้องตอบโต้กันส่วน " ฮูลู "  หมายยถึงดินแดนแถบทาง  ใต้ของไทยที่คาบเกี่ยวกับมาเลเซียปัจจุบันคนมาเลย์เรียก

 "ดีเกฮูลู" ว่า "ดีเกบารัต" " ดีเกฮูลู "เป็นการแสดงประชันว่าบทดีเก โต้ตอบกันของคณะดีเกฮูลู ปะทะคารมเสียดสีหรือ

พูดถึงเรื่องตลกโปกฮา ทำนองเดียวกับลำตัดแต่สมัยนี้การแสดงประชันไม่ค่อยมีให้เห็น เป็นแต่เพียงการนำ " ดีเกฮูลู "                          

มาโชว์ในช่วงเวลาสั้น ๆ หรือประยุกต์ดัด แปลงใช้แสดงในโอกาสต่าง ๆ ในแต่ละคณะจะประกอบด้วยยผู้ขับดีเก 1-2 คน

ช่วยกันเป็นคู่ขับต่อกลอนสลับไปมา